Đấy lương tâm của một từng lớp bạn trai: nó làm cho con người mất chất người. Vị ấy nói: Anh rất hùng biện nhưng lý tưởng còn non nớt. Không phải họ có ý thức rõ rệt: sự đòi hỏi cảnh ấm cúng của đôi vợ chồng đâu.
Bây giờ từng giây phút thưởng thức thú vị của tình yêu bằng cách tưởng tượng hình ảnh người đẹp. Bạn trai cách chung không dùng trực giác nhiều như bạn gái. Hồi lúc thơ ấu họ có kể gì đến các đứa bé ở gần họ đâu.
Còn tình của bạn trai sâu ở trong lòng hơn là rộng và tỷ mỷ ở mặt ngoài. Còn hỏi đến tinh thần trách nhiệm của bạn trai Thúc Sinh thì vô ích. Lúc khác họ cho vải áo phức tạp hơn, có bông hoa, rồng rắn, bản đồ, địa bàn, đ èn lồng, tam giác v.
Bạn có lạnh mình trước lưỡi liềm phá hoại của họ chưa. Lắm lúc lười biếng học tập nhưng họ ham mê cấp bằng vì chứng chỉ nầy hứa cho họ tương lai rực rỡ. Ai đã từng len lỏi vào cuộc giáo luyện thanh niên đều nhiều phen gặp những nam thanh ưa chụm ba chụm bảy hay kéo đi cà rểu ngoài phố, ở bờ sông, trong hoa viên để khi thì to tiếng, khi rù rì, rủ rỉ bàn chuyện ái tình.
Tôi muốn nói họ rất trọng danh dự. Nếu phải phân tích chất ghen giữa hai phái thì có lẽ người ta thấy cách chung có chỗ khác biệt này là ở bạn gái sự ghen nhiều thâm độc hơn. Trong mắt họ có những tia nói lên sự chồm tới tương lai, tiến tới mãi mà không thấy rõ mục đích.
Nhưng ở đây trong lãnh vực ái tình, bạn trai giống bạn gái hay dùng trực giác kinh nghiệm. Bạn có thấy con người đáng ghét của tôi thời trẻ dại không? Tư tưởng mình già giặn làm sao được khi mới có mười mấy cái xuân. Ý thức nầy bạn trai có trong gia đình cũng như ngoài xã hội.
Còn ở thời ta, con lợn của Epicure bị các tà thuyết, các gương mù, các chất kích thích thần kinh không những phá chuồng lễ giáo, luân thường cho ra, mà còn quất cho nó nhảy cồng lên. Lúc sửa những tác văn của nam sinh, tôi thấytính nầy của họ rất rõ rệt. Người lớn xung quanh họ thì đua xa xí thì họ cũng đấu tranh lảng tiêu.
Trong khi thao luyện thân thể họ đừng làm tổn hại tinh thần. Trong mấy chương sau tôi sẽ bàn rộng về vấn đề này. Điều nầy không lạ: họ yêu vì bảntính họ thèm yêu.
Ngoài những nét tâm lý đại cương ai là người nam đều có, mỗi bạn trai có những khía cạnh tâm lý cá biệt: tất cả làm nên cátính của một người. Khi sáng tạo con người, Thượng đế sáng tạo giống hình ảnh người. Không có nó là hỏng hết cuộc đời và gây hại cho muôn họ.
Nhưng cótính như vậy chắc phải xã giao bặt thiệp mà tại sao có thái độ lạnh lạt? Trước hết chúng ta nên nhớ lại tuy ái tình của bạn trai mạnh hiểu là có tình cảm dồi dào nhưng họ sống bằng lý trí hơn bằng tình cảm khi giao tiếp với xã hội. Họ phải tự nuôi sống, phát triển các tài năng tinh thần, rèn luyện nhân cách và chọn một nghề hợp sở năng, sở khiếu của họ. Bạn hãy tập tách biệt lòng bạn yêu những vật phàm.