Tôi tin bạn ý thức tốt đẹp của đức thanh khiết mà làm sao ta gân guốc chịu đựng khi tranh đấu bảo tồn nó trước các áp đảo khủng khiếp của xác thịt. Tuy nhiên, vì hoa niên là tuổi bạc, nên tâm hồn họ lắm lúc bị những lực lượng tình cảm nhất là ái tình làm xao xuyến. Mà cho đặng công việc ấy hoàn thành và cho đặng hài nhi sau nầy được chu đáo dưỡng dục Thượng đế đã ủy thác trong người nam và người nũ ái tình.
Buồng phổi và khí quản phát triển nhanh khoảng 14 tuổi và lối 18 tuổi đã gần có hình thức nhất định. Khi có tâm giao lãng mạn bạn trai khó làm việc, học hành ở xa bạn mình. Còn trong xã hội? Họ cũng thấy bao kẻ xung quanh không ăn thua gì với họ.
Cũng do lòng tự ái nữa, các bạn trai thấy buồn tủi khi cha mẹ họ ăn mặc nghèo nàn. Những cuộc gặp gỡ với bạn gái, làm cho bạn trai thích các lối chào hỏi, chuyện vãn, giúp đỡ nhau. Lạy Thượng đế xin ban cho loài người tri ân.
Họ sống giữa đời mà coi đời như mây nổi, cho trần tục là bàn đạp để bước vào cõi lai sinh vĩnh cửu. Ngồi rồi đến lúc ra về, ra về tự nhiên. Mấy trang sau, ta sẽ có diệp làm sáng tỏ mục đích cao cả nầy của đấng vạn năng.
Họ nói sẽ lập gia đình mà chưa. Rất có thể nhờ biết làm chủ tâm hồn, nhiều người trai có ái tình tốt đẹp lắm. Người bạn trai tự nhiên có xu hướng mở cửa lòng, ký thác tâm sự.
Nhiều mụn cám nổi lên. Họ thả diều xong, bắt đầu kiếm trúc làm ống thụt. Đọc đời tư của nhiều nhà tướng mà tên tuổi sống thiên thu như A Lịch Sơn đại đế, Nã Phá Luân, ta thấy lắm lúc về đường tình ái, họ yếu đuối, yếu hơn đàn bà.
Có những dòng thề sông hẹn biển của người yêu gởi trên hoa tiên mà họ ôm ấp trong mình đối với sức tàn phá của thời gian, có chắc phần thắng không. Tâm hồn biến đổi lúc nào không hay. Nói vậy tôi không phải có ý nói tất cả bạn trai ấu trĩ đều kém sâu sắc.
Nếu thứ bạn trai Thúc Sinh nào càng già mồm mép càng dễ chinh phục họ: Tôi nói tâm tình phức tạp, vì khi xuất tinh tự nhiên người bạn trai cảm thấy những nhục lạc, nhưng tâm hồn họ bị xâm chiếm bởi những buồn vẩn vơ, lo âu, áy náy. Tóm lại bản tính của bạn trai khác bạn gái ở chỗ không khéo tự đề cao.
Giúp đỡ tha nhân họ không còn làm vì hy sinh mà vì hám lợi, cầu danh. Cái thời thơ ngây ấy, quá thơ ngây, đã trôi qua. Đấy cũng tại bản năng tình ái.
Đức tin là siêu lý được yểm trợ bởi lý trí. Le Presbytre để gởi bạn trước khi tôi bàn với bạn cái hậu quả của buồn sầu buổi thanh xuân là sự xuống tinh thần: Ta được đời sống không phải để rơi lụy mà để sống cường tráng. Đến nỗi tình thân họ hứa đủ thứ chữ đồng mặc dù ở người yêu cũ họ còn mắc bao nhiêu hẹn biển thề non.